Praktijk voor Fysiotherapie
Reinko Kuiper
Psychosomatische fysiotherapie
Behandeling bij een fysiotherapeut
Behandelmethodes en technieken
Behandelmethodes en technieken
bij deze
praktijk voor fysiotherapie
Ademhalingsoefeningen
Als je snel benauwd bent, je opgejaagd voelt of niet goed tot rust kan komen kan het zijn dat je niet op de juiste manier ademhaalt. Immers je longen zijn de zuurstofleveranciers van je lichaam. Verstoring van deze functie kan gevolgen hebben op hele lichaam.
De fysiotherapeut kan samen met je oefeningen doen om je ademhaling weer op de juiste manier plaats te laten vinden.
Advies
Bij elke behandeling door een fysiotherapeut zal advies een onderdeel zijn. Maar soms is advies de enige component van de behandeling omdat er nog geen fysieke behandeling kan plaats vinden, je zit bijvoorbeeld nog in het gips, of omdat de fysieke behandeling afgerond wordt en er advies gegeven wordt hoe de klacht kan worden voorkomen. Dit zijn overwegend bewegingsadviezen.
Soms gaat het advies over je leefstijl en omgaan met je privé of werk. Adviezen kunnen dan soms heel ingrijpend zijn.
Het ligt aan het vertrouwen tussen jou en de fysiotherapeut of je deze adviezen kunt overnemen. Het is dus zeer belangrijk dat je een goede band met je fysiotherapeut opbouwt. Lukt je dat niet, dan moet je daar over praten en eventueel naar een ander gaan.
Diabetfit
Diabetes mellitus is de officiële naam voor een chronische ziekte waarbij er niet voldoende insuline aangemaakt wordt of de insulineactiviteit onvoldoende is. Dit resulteert in een stofwisseling stoornis waarbij te veel glucose (suiker) in het bloed blijft zitten. Vandaar de term “suikerziekte”
Diabetes wordt ingedeeld in twee groepen. Diabetes type I is het type waarbij er niet voldoende insuline aangemaakt wordt. Dit type diabetes ontstaat vaak plotseling en begint vaak al op jonge leeftijd. Deze patiënten moeten extra insuline nemen en onder controle van een arts blijven. Diabetes type II is het type waarbij er onvoldoende insulineactiviteit plaats vindt. Dit type “sluipt er langzaam in” en manifesteert zich pas op latere leeftijd. Dit type werd ook wel “ouderdomssuiker” genoemd. Diabetes kan en mag alleen vastgesteld worden na onderzoek door een arts.
Het langdurig hebben van diabetes kan leiden tot ernstige complicaties voor organen, zenuwen, bloedvaten en ogen.
De verwachting is dat binnenkort 1 miljoen mensen in Nederland diabetes type II hebben. Het zorgelijke daarbij is dat de gemiddelde leeftijd van dit type aan het zakken is. Er komen dus steeds meer jonge mensen bij die diabetes II krijgen.
Diabetes II wordt wel een welvaartsziekte genoemd omdat één van de belangrijkste oorzaken van dit type diabetes overgewicht is.
Het gaat hierbij niet alleen sec om de kilo's maar ook waar deze kilo's zich bevinden. De laatste jaren wordt overgewicht bepaald door de BMI factor. Deze geeft eigenlijk het soortelijk gewicht aan van de hele lichaam. Bij het ontwikkelen van diabetes is het ook van belang om de buikomvang te meten. Het is vooral het buikvet dat de boosdoener is. Dit vet zit om de organen van de buikholte heen en heet met een deftige naam visceraal vet. Dit vet is van een ander type dan het vet van dikke billen. Het visceraal vet bevat een hormoon dat de werking van insuline tegen gaat. En we hebben juist insuline nodig om het glucose in het bloed op peil te houden.
Het kan dus zijn dat iemand met dikke billen maar geen dikke buik dezelfde BMI heeft als iemand met kleine billen maar een dikke buik. Toch loopt degene met de dikke buik vele male meer de kans om diabetes te krijgen.
De belangrijkste oorzaak van overgewicht is het ontbreken van een goede balans tussen voeding en bewegen.
Het is dus van groot belang om deze balans weer terug te krijgen, juist als er diabetes II is geconstateerd.
De gespecialiseerde fysiotherapeut kan diabetfit instructie geven en adviseren in het ontwikkelen van een andere leefstijl die leidt tot een gezonder leven. Volgens een vast programma wordt er gewerkt aan een betere conditie, spieropbouw en voeding.
De grootste rol voor de fysiotherapeut bij het beginnen en volhouden van dit programma is je motiveren om anders te leven.
Bindweefselmassage
We hebben in ons lichaam grofweg gezegd twee zenuwstelsels. Het centrale zenuwstelsel (CZS) dat vooral zijn weg vindt binnen de wervels in het ruggenmerg en zorgt voor de signalen vanaf en naar onze hersenen, bijvoorbeeld de aansturing van onze spieren, en het sympathische zenuwstelsel (SZS) dat net buiten de wervels ligt maar verbonden is met het centrale zenuwstelsel.
Het SZS ook wel vegetatieve of autonome zenuwstelsel genoemd geeft signalen door van en naar alle weefsels en organen (behalve spieren) aan het centrale zenuwstelsel.
Het heeft een bijzondere betekenis in het samenspel tussen geest en lichaam gedurende gezondheid en ziekte. Als reactie op stress activeert het SZS niet alleen het hele lichaam maar stuurt ook zenuwsignalen naar allerlei (immuun)organen. Verbindingen tussen het SZS en pijn zijn een wezenlijk deel van het genezingsproces en zijn bijzonder belangrijk bij aanhoudende pijn.
Iedereen weet dat een beetje stress je scherp houdt en je er beter door presteert. Als stress echter langdurig aanhoudt zal het SZS overprikkeld raken en daarmee je weefsels en organen zal overprikkelen.
Tussen elke twee wervels gaat een bundel zenuwen van het CZS en het SZS het lichaam in naar een bepaald gebied. Dit noemen we een segment. Als het SZS overprikkeld is zal dit kunnen leiden tot een overprikkeling van alle organen en weefsels in dit hele segment.
Het grootste orgaan van ons lichaam is onze huid. De huid bevat een grote hoeveelheid bindweefsel.
Binnen het lichaam heeft het bindweefsel een steunende en verzorgende functie. Bindweefsel beschermt de organen en bepaalt hun vorm. Ook de onderlinge beweeglijkheid van de organen wordt verzorgd door het bindweefsel.
Via het bindweefsel worden bloedvaten en zenuwen naar de organen geleid. Door de overprikkeling van het SZS wordt het bindweefsel ook overprikkeld zodanig dat er een verandering van structuur van het bindweefsel kan ontstaan.
Deze verandering kan in de huid worden waargenomen in bepaalde zones. Deze zones hebben via het segment een relatie met inwendige organen.
De relatie tussen bepaalde inwendige organen en huidzônes is al omstreeks het jaar 1900 ontdekt door de Engelse neuroloog Head. Deze zones worden daarom ook wel “headse zone’s” genoemd.
Bindweefsel massage is een reflexzone behandeling, hetgeen betekent, dat de uitgevoerde prikkel via het SZS zijn uitwerking heeft in het gebied dat een segmentale relatie heeft met het weefsel dat geprikkeld wordt. De mechanische prikkel ervan in het onderhuidse bindweefsel beïnvloedt de neurogene wisselwerking tussen de inwendige organen en de weefsels van het lichaamsoppervlak. Daarmee hoop je de cirkel van overprikkeling te kunnen doorbreken.
Bindweefselmassage wordt dus niet op de spieren toegepast maar op de huid en het onderliggende bindweefsel.
Bindweefselmassage is goed toepasbaar bij de behandeling van o.a.:
-
Het Complex Regionaal Pijnsyndroom (Posttraumatische Reflexdystrofie)
-
Hoofdpijn en migraine
-
Aandoeningen van het spijsverteringsstelsel zoals maag- en darmklachten
-
Doorbloedingsstoornissen van armen of benen
-
Menstruatiestoornissen
-
Incontinentieklachten.
-
Slechte doorbloeding van de huid
-
Littekenweefsel
-
Gevoeligheidsstoringen
-
Slapeloosheid
Fysiotechniek
Fysiotechniek is de techniek die je uitvoert bij fysische therapie.
De formele definitie van fysische therapie is: 'Het tot een geneeskundig doel de patiënten toedienen van fysische prikkels niet zijnde ioniserende stralen door middel van elektrotherapie, ultrageluidtherapie, thermotherapie, hydrotherapie, balneotherapie en elektrodiagnostiek.'
Het komt er in het kort op neer dat er door middel van externe prikkels zenuwen worden geactiveerd zodanig dat hiermee pijn kan worden bestreden, doorbloeding beter gaat functioneren of spieren gaan werken. Ook kunnen prikkels gegeven worden aan het SZS waardoor dit zenuwstelsel weer tot rust kan komen.
Deze prikkels kunnen gegeven worden door middel van:
Elektrische energie: Lichte bijna niet voelbare stroomstootjes.
Elektromagnetische energie: bijvoorbeeld infraroodstraling of trillingsfrequenties.
Mechanische energie: massage, ultrageluidstrillingen of bewegend water
Thermische energie: In de vorm van toedienen van warmte of koude.
Fysiotechniek is in de moderne fysiotherapie altijd een techniek die aanvullend is op andere en zelden alleen gebruikt zal worden.
Massage
Vaak wordt de fysiotherapeut nog de 'masseur' genoemd. Van oorsprong is dat ook zo. Maar de fysiotherapie heeft zich ontwikkeld en is daar nog steeds mee bezig.
Er zijn fysiotherapeuten die massage helemaal hebben afgezworen omdat er tegenstrijdige wetenschappelijke onderzoeken zijn die geen werking aan massage toeschrijven. Er zijn ook fysiotherapeuten die nog steeds een behandeling laten bestaan uitsluitend uit massage.
Massage kan een, niet onbelangrijk, onderdeel zijn van een fysiotherapeutische behandeling. Het is echter altijd voorwaardelijk. Dat betekent dat een massage tot doel moet hebben dat je daarna beter kan bewegen en actief met bewegen bezig kan zijn.
Er zijn verschillende soorten massage die kunnen worden ingezet bij verschillende klachten. Het is aan de fysiotherapeut of hij bij jouw klacht een massage onderdeel laat zijn van de behandeling.
Massage wordt altijd uitgevoerd met het gebruik van een massageolie. Geef altijd aan of je allergisch bent voor bepaalde ingrediënten, zoals parfum, die in massageolie kunnen zitten.
Mobiliseren
Mobiliseren is niet meer dan het weer bewegelijk maken van gewrichten en spieren. De fysiotherapeut doet voert dit uit door vast omschreven handgrepen en bewegingen te gebruiken. Mobilisatie is geen manipulatie, in de volksmond kraken genoemd. Manipuleren mag alleen door een manueel therapeut gedaan worden.
Oefenen
Oefenen is in de moderne fysiotherapie het hoofdbestanddeel van de behandeling. Uit onderzoek is gebleken dat hoe sneller men weer normaal gaat bewegen hoe sneller het herstelproces gaat. Oefenen moet je zelf doen. De fysiotherapeut kan je alleen vertellen hoe en wat je moet doen. Soms zal hij met je mee doen maar het meeste oefenen zal je thuis moeten doen.
Oefenen kan soms op een heel laag niveau met kleine bewegingen maar het kan ook zijn dat je in een sportschool met apparaten aan de gang moet. Alles afhankelijk van je klacht en moment en toestand van je herstel.
De fysiotherapeut zal je als eerste zo snel mogelijk weer alle bewegingen voor het algemeen dagelijkse leven (ADL) willen laten doen zoals lopen, gaan zitten of huishoudelijke dingen.
Als je daarna naar een (top)sport niveau wilt toe werken, zal de fysiotherapeut je daar graag in begeleiden.
Maar je herstelproces heb je grotendeels zelf in de hand door te oefenen.
Ontspanningstechnieken
Geest en lichaam zijn niet te scheiden. Ze beïnvloeden elkaar en ze houden elkaar in evenwicht. Als het goed is tenminste. Er zijn allerlei oorzaken waardoor de één meer aandacht vraagt dan de ander. Als je een lange dag veel fysiek werk hebt gedaan ben je 's avonds wat sneller geprikkeld dan anders. Als je veel aan je kop hebt door wat er in je omgeving gebeurd ben je daar 's avonds fysiek moe van. Dit is allemaal niet zo erg omdat ons lichaam de kracht heeft dat zelf weer recht te trekken.
Het gaat dan mis wanneer we, door welke oorzaak dan ook, zo lang onder druk staan dat het lichaam het niet meer zelf kan reguleren. Op dat moment zouden we allemaal zo verstandig moeten zijn om ons lichaam een handje te helpen. Maar in het algemeen nemen we daar niet de tijd voor. Terwijl het wel zou moeten.
Maar als je dan de tijd neemt merk je dat je je niet kan ontspannen. Dingen blijven maar door je kop spoken.
De fysiotherapeut, en vooral de psychosomatisch werkend fysiotherapeut, kan je door oefeningen verschillende ontspanningstechnieken aanleren waardoor je je lichaam mee helpt het verstoorde evenwicht weer te hertstellen.
De tijd die je voor je lichaam neemt kan je op die manier ook effectief gebruiken.
Tapen
Het kan zijn dat je tijdelijk wat stevigheid aan een gewricht nodig hebt omdat je dat gewricht bijvoorbeeld verstuikt hebt en weer gewoon wilt bewegen. De fysiotherapeut, en met name die sportverzorgingslicentie hebben, kunnen je gewricht dan intapen. Ook spieren kunnen tijdelijk tijdens hun herstel met tapen wat rust krijgen.
Tapen is altijd tijdelijk. Je gewricht moet zich zodanig herstellen dat geen extra versteviging meer nodig hebt. Langdurig tapen zorgt er voor dat de banden en spieren rondom je gewricht niet op sterkte komen en je daardoor langer last zal houden van een instabiel gewricht.
Sommige mensen hebben door het bedrijven van bepaalde sporten chronisch last van instabiele gewrichten. In dat geval is het raadzaam om tijdens het beoefenen van deze sport een tape aan te leggen. De fysiotherapeut kan je aanleren hoe je dat zelf ook kan.
Vragenlijsten
De fysiotherapeut heeft een aantal vragenlijsten tot zijn beschikking die hem en jou een goed beeld kunnen kunnen geven over bepaalde klachten. Deze vragenlijsten zijn wetenschappelijk vastgesteld en gestandaardiseerd en worden veelal ook in het buitenland ontwikkeld en gebruikt.
Zo zijn er vragenlijsten over lage rugklachten, schouderklachten, problemen met je dagelijkse leven in relatie tot je klacht en in hoeverre je angst hebt om te bewegen in relatie tot je klacht. Kortom het is vaak verhelderend om deze vragen te beantwoorden hoewel er soms vragen in staan waarvan je denkt 'moet dat nou'.
Ook tijdens en aan het eind van de behandeling kunnen deze vragenlijsten weer ingevuld worden. Zo kan je een duidelijk beeld krijgen van de vooruitgang van je herstel.